Deuren tussen de Antarctis en het regenwoud
Slechts in enkele uren één keer rondom de wereld, langs de achtste lengtegraad door alle klimaatzones – in het nieuwe Klimahaus Bremerhaven 8° Ost (Klimaathuis Bremerhaven 8° oost) is dat nu mogelijk. Hoe voelen de verschillende klimaten op deze aardbol aan – van 38 graden Celsius met 85 procent luchtvochtigheid tot zes graden onder nul en een droge lucht? Aan deze uitersten moeten ook de bouwelementen voldoen die zich in elke klimaatzone staande moeten houden – met name deuren die vaak aan elke zijde blootstaan aan een ander klimaat. Een voorbeeld zijn de brandwerende deuren (Teckentrup, Verl): zij leiden zowel van de zandwoestijn als van de ijsvlakte naar de “klimaatneutrale” vluchttrappenhuizen.

De idee achter dit grote project is een gesimuleerde wereldreis langs de lengtegraad 8 graden 34 minuten oost. Hieraan liggen de Bremerhaven en alle andere stations: Zwitserland, Sardinië, de Sahel, het Afrikaanse regenwoud, de Antarctis, Samoa, Alaska en Hallig Langeneß. Elke bestemming heeft haar eigen expositieruimte. Daarin kunt u het specifieke klimaat aan den lijve ondervinden en kunt u de specifieke flora en fauna bewonderen. Verder worden de weers(fenomenen) van de desbetreffende regio verduidelijkt in korte films en op presentatieborden. Op andere expositieborden wordt verteld hoe de elementen vuur, water, aarde en lucht het weer en het klimaat bepalen, welke perspectieven er voor de klimaatontwikkeling op aarde zijn en welke mogelijkheden ieder individu heeft om het klimaat (en het milieu) te beschermen. Bovendien wordt in een weerstudio uitgelegd hoe de weersvoorspellingen tot stand komen en hoe de weersberichten voor de televisie worden geproduceerd. Daarbij nemen de ruimten die niet voor het publiek toegankelijk zijn samen net zo veel oppervlak in beslag als de totale expositieruimte. Om in deze situatie ervoor te zorgen dat de verschillende klimaatextremen samen onder één dak kunnen bestaan, zijn er bijvoorbeeld kostbare verwarmings- en luchtvochtigheidsregelsystemen geïnstalleerd. Verder zijn er vluchttrappenhuizen gebouwd zodat het complex bij brand snel kan worden geëvacueerd.

Deuren verbinden de wereld
Van de bezoekers zullen slechts enkele naar de deuren kijken. Toch spelen ze een belangrijke rol. “Zij moeten onder alle klimaatomstandigheden die op deze aardbol kunnen voorkomen, duurzaam blijven functioneren”, vertelt ons Horst Herborg, technisch adviseur bij Teckentrup. Ondanks de extreem uiteenlopende belastingen worden toch alleen deuren uit het standaardprogramma van de fabrikant geplaatst. “Ook onder zulke moeilijke bouwomstandigheden zijn er geen kostbare extra oplossingen nodig”, aldus Herborg.
Vaak zijn het de technische details die het verschil maken – bijvoorbeeld bij de rookdichte brandwerende deuren tussen brandsecties in veel gebruikte doorgangen: om te voorkomen dat de valdorpel tijdens het openen en sluiten niet over de vloer sleept, gaat ze pas naar beneden als de deur is gesloten. “Op die manier ontstaat ook bij intensief gebruik van de deur nauwelijks slijtage”, legt projectopzichter ing. Horst Nixdorf van architectenbureau agn ons uit. Deze oplossing combineert zo optimaal brand- en rookwering met duurzaamheid, ook als het bouwelement intensief wordt gebruikt.

Veiligheid speelde ook op de voor rolstoelen geschikte rondweg een belangrijke rol – want ondanks de zeer fraaie, reële vormgeving van de tentoonstelling kunnen ook mindervaliden ervan genieten. Sensoren bewaken het draaibereik van de elektrisch aangedreven deuren. Zij stoppen de deurvleugel zodra er een hindernis wordt waargenomen. En daar waar de doorgangen tussen de brandsecties open staan, houden de elektromagnetische vastzetinrichtingen de deuren geopend. In het geval van brand zorgen de rookmelders er echter voor dat de deuren snel en

 veilig sluiten.
Eén- en tweevleugelige varianten, vele formaten, enkele deuren met elektrische aandrijving en sensortechniek, andere met speciale toegangstechniek (chipkaart), op meerdere plaatsen paniekfunctie – in het Klimaathuis moest bijna elke deur afzonderlijk worden gepland, er is bijna geen element dat hetzelfde is. “Een vluchtdeur is nu eenmaal geen toegangsluik voor een kabelschacht”, vat deurexpert Herborg samen. Een ander kenmerk is de kleur van de lak, die op de bouwlocatie werd aangebracht; in de meeste gevallen een gereserveerd grijs of zwart zodat de deuren optisch op de achtergrond blijven. De “hemelsdeur” – de toegang tot het uitstapje naar het universum tijdens de rondreis – is wat betreft vormgeving de highlight: deze deur is uitbundig beschilderd en maakt daarmee deel uit van de ruimtescène.

Eenvoudige montage – moeilijk transport
De montage van de bouwelementen verliep zonder problemen – en het handwerk zoals de moeilijke fijnafstelling van de automatische deuren maakte daarvan een belangrijk deel uit. Maar ook het transport van de deuren was handwerk omdat op het moment van inbouw de kranen al waren weggehaald en de liften slechts beperkt konden worden gebruikt.